Verantwoorde digitale transformatie

Waarom dit thema — de reikwijdte

We leven in een digitaal tijdperk, met snelle technologische verandering aangedreven door digitale technologieën. Digitale transformatie omvat de universele invoering van (big) data en digitale technologieën — fundamenteel veranderend voor het landschap van bedrijven en markten, het functioneren van de samenleving en het leven van mensen. Toegang tot data en digitale technologie is een onmisbare vereiste voor vrijwel elke onderneming.

Digitale transformatie drijft de 4e Industriële Revolutie — kunstmatige intelligentie, geavanceerde robotica, slimme automatisering, onderlinge verbindingen, decentrale besluitvorming. Bedrijfsmodellen veranderen snel door platform-modellen die marktregels herdefiniëren en gedragingen vormen in gedistribueerde netwerken.

ELSI — Ethische, Juridische en Maatschappelijke vraagstukken

Het gebruik van data en digitale technologie komt met enorme uitdagingen (vaak ELSI genoemd). Ethische zorgen over hoe digitale technologie en data werknemersautonomie veranderen — in kern verbonden met prestaties en welzijn. EU-wetgeving zoals de Digital Markets Act en de Green Deal (incl. digital product passports) beïnvloeden de toekomstige digitale economie substantieel en kunnen tegenwicht zijn tegen het US-gedomineerde digitale landschap.

Digitale transformatie brengt grote uitdagingen:

• Financiële disintermediatie beïnvloedt duurzame financiering en financieel/economisch duurzaamheid.
• Toekomstbestendige instituties — kunnen Nederlandse incumbents concurreren met global big tech (Tesla, Meta, Amazon)?
• Toekomst van werk — gaat AI banen overbodig maken?
• Verdeling van rijkdom en inkomen als gevolg van digitale transformatie.
• Privacy en digitale veiligheid, plus de vraag naar nieuwe data-science skills.
• Ecologische footprint — stijgend energieverbruik voor data-opslag en computing.

Hoe wij ons engageren — ons werk

Een kenmerk van de Nederlandse Economie en Bedrijfskunde-sector is de centrale positie op het kruispunt van meerdere stakeholders: academische en onderzoeksbasis, corporate en non-corporate industry partners, huidige en toekomstige studenten, ondernemers, overheid en derde sector.

De sector biedt meerdere onderzoeksperspectieven — strategisch management, informatiesystemen, HRM gecombineerd met arbeidseconomie, data science (gebouwd op een lange traditie in econometrie). We trainen studenten in de meest novel data-science methoden in specifieke programma's.

Wat te verwachten — onze bijdrage en impact

De Economie en Bedrijfskunde-sector draagt bij over vijf analyseniveaus:

Niveau van digitale systemen

Bijdrage aan verantwoorde technologie-ontwikkeling: AI, data analytics, management informatiesystemen, blockchain, cryptocurrencies. Onderzoek anticipeert op zij-effecten van classificatie en categorisatie in data analytics en algoritmen.

Individueel niveau

Onderwijs, training en lifelong learning in digitale technologieën — programmeren, data science, business analytics, AI en talent-ontwikkelingsstrategieën. Toenemend inzicht in hoe mensen samen werken met digitale technologie en hoe dit de waarde van werk beïnvloedt.

Niveau van organisaties

Hoe incumbents digitaal transformeren en welke capaciteiten, vaardigheden en processen nodig zijn om te concurreren met global players. Cruciale rol in nieuwe ventures via industrie-academia samenwerking, academische spin-offs en student/alumni startups.

Niveau van medewerkers

AI verandert banen op alle niveaus. AI en robots kunnen tekorten oplossen bij vergrijzing — bijvoorbeeld in de zorg. Economie en Bedrijfskunde helpt begrijpen hoe AI banen verandert en welke skills nodig zijn voor productiviteit en welzijn.

Niveau van markten en samenlevingen

Ontwerp, governance en regulering van nieuwe marktmechanismen — vooral mogelijke adverse lange-termijn effecten van 'platform' of 'gig' economieën waar werknemersrechten geschaad worden. Verantwoord omgaan met data en data-science technieken om privacy, gelijkheid en het voorkomen van polarisatie te waarborgen.

Het digitale panorama van het leven

Voor sommigen is digitale transformatie een vastness van mogelijkheden, voor anderen een geest-uit-de-fles scenario. De niet-digitaal-vaardige persoon kan al in de moderne maatschappij in de problemen komen. Echte vooruitgang kan alleen worden geboekt als niemand wordt achtergelaten. Wij streven naar afstemming van technologie, mogelijkheid, kans en verantwoordelijkheid.